{"id":630,"date":"2022-03-28T11:41:51","date_gmt":"2022-03-28T11:41:51","guid":{"rendered":"https:\/\/www.zmianadlaklimatu.pl\/?p=630"},"modified":"2022-05-12T13:54:31","modified_gmt":"2022-05-12T13:54:31","slug":"products-as-profits-carrier","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.zmianadlaklimatu.pl\/index.php\/2022\/03\/28\/products-as-profits-carrier\/","title":{"rendered":"Produkty postarzane jako no\u015bnik zysk\u00f3w","gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"text"}]},"content":{"rendered":"
\n
\n \t<\/i> Read Time:<\/span>3 Minute, 20 Second <\/div>\n\n <\/div>\n

Produkcja dobrych sprz\u0119t\u00f3w w czasach „komuny” w Polsce<\/h4>\n\n\n\n

W latach komunizmu w Polsce dzia\u0142a\u0142o wiele firm produkuj\u0105cych sprz\u0119t gospodarstwa domowego, w\u0142asno\u015bci pa\u0144stwowe, kt\u00f3re funkcjonowa\u0142y w oparciu o centralne zarz\u0105dzanie zasobami materia\u0142owymi – planowane przez odpowiednie komitety i zak\u0142ady materia\u0142owe. <\/p>\n\n\n\n

Nie by\u0142o wolnego rynku – a mimo tego dostarczane by\u0142y do dom\u00f3w lod\u00f3wki, pralki i inne przedmioty u\u0142atwiaj\u0105ce czy umilaj\u0105ce \u017cycie codzienne, kt\u00f3re potrafi\u0142y dzia\u0142a\u0107 dobrze przez dziesi\u0105tki lat.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Komuni\u015bci nie czerpali zysk\u00f3w bezpo\u015brednio z wynik\u00f3w sprzeda\u017cy.<\/h4>\n\n\n\n

Aby obywatele pozostawali we wzgl\u0119dnym „zadowoleniu” nale\u017ca\u0142o dostarcza\u0107 te rzeczy, kt\u00f3re przecie\u017c \u015bwiadczy\u0142y o rozwoju cywilizacyjnym i post\u0119pie (a wizerunek bycia post\u0119powym by\u0142 potrzebny w\u0142adzy). Nie by\u0142o jednak tego, co w \u015bwiecie konsumpcji i kapitalizmu, jest g\u0142\u00f3wnym nap\u0119dem: nastawienia na nieograniczony wzrost i pot\u0119gowanie zysk\u00f3w. Dlaczego?<\/p>\n\n\n\n

Poniewa\u017c zarz\u0105dzanie centralne i ograniczenie ilo\u015bci materia\u0142\u00f3w tworzy\u0142o konieczno\u015b\u0107 podtrzymywania zadowolenia mieszka\u0144c\u00f3w minimalnym kosztem produkcji i serwisowania <\/strong>– projektanci skupiali si\u0119 realnie na tym, jak zrobi\u0107 najlepszy jako\u015bciowo produkt, najbardziej trwa\u0142y, a zarazem jak najni\u017cszym kosztem <\/strong>aby s\u0142u\u017cy\u0142 przez d\u0142ugie lata, a nawet – jak w przypadku wielu produkt\u00f3w typu lod\u00f3wki czy radioodbiorniki – dziesi\u0105tki lat. Okradanie spo\u0142ecze\u0144stwa wymaga\u0142o oszcz\u0119dno\u015bci tych materia\u0142\u00f3w, kt\u00f3re trafia\u0142y do zwyk\u0142ych ludzi, a zatem i innego podej\u015bcia do projektowania wytrzyma\u0142o\u015bci, produkcji i serwisu urz\u0105dze\u0144.<\/p>\n\n\n\n

Przedmioty takie znajduj\u0105 si\u0119 nadal w wielu polskich domach, s\u0142u\u017c\u0105c dzielnie ju\u017c po 30 i 40 lat, bez wi\u0119kszego problemu. W niekt\u00f3rych lod\u00f3wkach z lat 80-tych trzeba jedynie regularnie wymienia\u0107 \u017car\u00f3wki, bo si\u0119 przepalaj\u0105 i s\u0105 jedynymi elementami, kt\u00f3re dotyka czas.<\/p>\n\n\n\n

Dla w\u0142adz komunistycznych, kt\u00f3re by\u0142y g\u0142\u00f3wnym klientem dla zak\u0142ad\u00f3w produkcyjnych, no\u015bnikiem warto\u015bci by\u0142o jak najd\u0142u\u017csze zadowolenie klienta jak najmniejszym kosztem – korzy\u015bci, kt\u00f3re czerpa\u0142a bowiem z tego uk\u0142adu w\u0142adza nie by\u0142y powi\u0105zane w og\u00f3le z produkcj\u0105 i powi\u0119kszeniem sprzeda\u017cy, nie chodzi\u0142o wi\u0119c o zwi\u0119kszanie produkcji.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Owszem – konieczna by\u0142a produkcja tych przedmiot\u00f3w w dostatecznej ilo\u015bci – ale nie by\u0142o konieczne nadmierne produkowanie w celu zwi\u0119kszenia korzy\u015bci, gdy\u017c zysk dla w\u0142adzy nie pochodzi\u0142 jedynie lub g\u0142\u00f3wnie ze sprzeda\u017cy. Korzy\u015bci wyci\u0105gane przez w\u0142adz\u0119 p\u0142yn\u0119\u0142y po prostu zupe\u0142nie innym – utajonym – torem<\/strong>, a produkcja pozostawa\u0142a dla tego uk\u0142adu swoistego rodzaju fasad\u0105. W pewnym sensie spo\u0142ecze\u0144stwo przyk\u0142ada\u0142o si\u0119 do korzy\u015bci u w\u0142adz (podobnie, jak dzisiaj kupuj\u0105cy przynosz\u0105 zyski producentom i sprzedawcom), jednak korzy\u015bci te p\u0142yn\u0119\u0142y torem nie do ko\u0144ca powi\u0105zanym z wysoko\u015bci\u0105 sprzeda\u017cy.<\/p>\n\n\n\n

Pole dla dobrego projektowania<\/h4>\n\n\n\n

Jednak, w ca\u0142ej tej sytuacji, cho\u0107 systemowi komunistycznemu nale\u017cy wiele zarzuci\u0107, mo\u017cna zauwa\u017cy\u0107 pewien korzystny aspekt: projektanci mieli pozostawione pole do dzia\u0142ania korzystnego i dla spo\u0142ecze\u0144stwa<\/strong> (projektowali oni rzeczy s\u0142u\u017c\u0105ce rozwoju cywilizacyjnemu) i dla planety <\/strong>(optymalizowali oni zu\u017cycie materia\u0142\u00f3w oraz projektowali przedmioty z za\u0142o\u017ceniem, by dzia\u0142a\u0142y jak najd\u0142u\u017cej a skonstruowane by\u0142y jak najpro\u015bciej). Skutkiem tego powstawa\u0142y przedmioty raczej trwa\u0142e i proste.<\/p>\n\n\n\n

Tego mechanizmu nie mo\u017cna zaobserwowa\u0107 w okoliczno\u015bciach wolnego rynku<\/strong>, kt\u00f3ry po upadku Muru Berli\u0144skiego zdominowa\u0142 Europ\u0119 i coraz wi\u0119ksz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 \u015awiata. W zasadzie w kapitalizmie obserwujemy mechanizm dok\u0142adnie odwrotny: projektanci<\/strong>, zmuszeni zostali do celowego postarzania produkt\u00f3w, <\/strong>takiego opracowania element\u00f3w, materia\u0142\u00f3w, sposob\u00f3w dzia\u0142ania przedmiot\u00f3w – by te po prostu mia\u0142y ograniczon\u0105 \u017cywotno\u015b\u0107. Zlecanie projekt\u00f3w, a nie zatrudnianie na etatach, wzmocni\u0142o ten proceder.<\/p>\n\n\n\n

Ograniczenie \u017cywotno\u015bci produkt\u00f3w s\u0142u\u017cy nap\u0119dzaniu dalszej sprzeda\u017cy i kolejnym zyskom. Zauwa\u017camy, \u017ce w tym mechanizmie efekt mamy podobny: lud otrzymuje przedmioty dzia\u0142aj\u0105ce i pomagaj\u0105ce w \u017cyciu, a pewna grupa sprawuj\u0105ca w\u0142adz\u0119 lub zarz\u0105dzaj\u0105ca przedsi\u0119biorstwem, posiada korzy\u015bci<\/strong>. Merytorycznie systemy te dzia\u0142aj\u0105 podobnym potrzebom i daj\u0105 podobne efekty; jednak \u015brodki do osi\u0105gni\u0119cia tych cel\u00f3w s\u0105 zupe\u0142nie inne: w kapitalizmie mno\u017cenie zysku potrzebuje kolejnej sprzeda\u017cy, przetworzenia i wypuszczenia na rynek kolejnej materii, a \u015brodki daj\u0105ce korzy\u015b\u0107 grupie zarz\u0105dzaj\u0105cej znajduj\u0105 si\u0119 w kieszeniach klient\u00f3w, a nie w centralnym bud\u017cecie <\/strong>„uzyskanym” od podatnik\u00f3w. <\/p>\n\n\n\n

Kapitalizm potrzebuje zatem pewnego poziomu „przemia\u0142u” materii fizycznej do tego, by zwi\u0119ksza\u0107 zarobek. <\/p>\n\n\n\n

Materia w systemie kapitalistycznym jest zatem zar\u00f3wno no\u015bnikiem zysku producent\u00f3w i sprzedawc\u00f3w, jak i, r\u00f3wnocze\u015bnie, destrukcji \u015brodowiska naturalnego.<\/strong><\/p><\/blockquote><\/figure>\n\n\n\n

W ten spos\u00f3b widzimy mechanizm: jak niszczenie Planety przynosi konkretne korzy\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

Rozwi\u0105zanie tego problemu musi by\u0107 systemowe i musi polega\u0107 na cz\u0119\u015bciowym po\u0142\u0105czeniu komunistycznych i kapitalistycznych sposob\u00f3w zarz\u0105dzania zasobami materia\u0142owymi, projektowaniem oraz zapewnianiem korzy\u015bci grupom zarz\u0105dczym oraz spo\u0142ecze\u0144stwu. Przeorganizowanie tego modelu powinno nast\u0105pi\u0107 r\u00f3wnocze\u015bnie w systemie prawnym, produkcyjnym, sprzeda\u017cowym oraz w samych zachowaniach konsumenckich.<\/p>\n\n\n\n

\/\/ Zdj\u0119cie autorstwa Lisa Fotios<\/a><\/strong> z Pexels<\/a><\/strong><\/p>\n

\n
\n \n
\n \n \"Happy\"\n <\/a>\n
\n Happy <\/div>\n
\n 0<\/span>\n \n 0<\/span> %<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n\n
\n \n \"Sad\"\n <\/a>\n
\n Sad <\/div>\n
\n 0<\/span>\n 0<\/span> %<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n\n
\n \n \"Excited\"\n <\/a>\n
\n Excited <\/div>\n
\n 0<\/span>\n 0<\/span> %<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n\n
\n \n \"Sleepy\"\n <\/a>\n
\n Sleepy <\/div>\n
\n 0<\/span>\n \n 0<\/span> %<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n\n
\n \n \"Angry\"\n <\/a>\n
Angry<\/div>\n
\n 0<\/span>\n 0<\/span> %<\/span>\n \n <\/div>\n <\/div>\n\n
\n \n \"Surprise\"\n <\/a>\n
Surprise<\/div>\n
\n 0<\/span>\n 0<\/span> %<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n\n <\/div>\n <\/div>\n\n ","protected":false,"gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"html"}]},"excerpt":{"rendered":"

Produkcja dobrych sprz\u0119t\u00f3w w czasach „komuny” w Polsce W latach komunizmu w Polsce dzia\u0142a\u0142o wiele firm produkuj\u0105cych sprz\u0119t gospodarstwa domowego, w\u0142asno\u015bci pa\u0144stwowe, kt\u00f3re funkcjonowa\u0142y w oparciu o centralne zarz\u0105dzanie zasobami materia\u0142owymi – planowane przez odpowiednie komitety i zak\u0142ady materia\u0142owe. Nie by\u0142o wolnego rynku – a mimo tego dostarczane by\u0142y do dom\u00f3w lod\u00f3wki, pralki i inne […]<\/p>\n","protected":false,"gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"html"}]},"author":1,"featured_media":641,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ub_ctt_via":"","_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"featured_image_src":"https:\/\/www.zmianadlaklimatu.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/pexels-lisa-fotios-1933386-scaled.jpg","author_info":{"display_name":"Change For Climate","author_link":"https:\/\/www.zmianadlaklimatu.pl\/index.php\/author\/admin\/"},"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/www.zmianadlaklimatu.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/pexels-lisa-fotios-1933386-scaled.jpg","gt_translate_keys":[{"key":"link","format":"url"}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.zmianadlaklimatu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/630"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.zmianadlaklimatu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.zmianadlaklimatu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zmianadlaklimatu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zmianadlaklimatu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=630"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/www.zmianadlaklimatu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/630\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":695,"href":"https:\/\/www.zmianadlaklimatu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/630\/revisions\/695"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zmianadlaklimatu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/641"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.zmianadlaklimatu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=630"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zmianadlaklimatu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=630"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zmianadlaklimatu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=630"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}